Centrum okulistyczne

Iniekcje doszklistkowe

Iniekcje do ciała szklistego to dość "stary" sposób leczenia. Pierwsze podanie substancji do oka wykonano już ponad 100 lat temu! Od kilku lat ten sposób leczenia stał się niezwykle popularny dzięki dostępności nowych leków, Lucentisu i Avastyny. Są to substancje o charakterze przeciwciał monoklonalnych hamujące tworzenie się nieprawidłowych naczyń w gałce ocznej.

Podanie leku do wnętrza gałki ocznej ma wiele korzyści. Po pierwsze leczy się chorobę "tam gdzie ona występuję" czyli w oku. Nie trzeba podawać leków dożylnie ani doustnie a w związku z tym nie występują ogólnoustrojowe działania uboczne. Po drugie, ponieważ lek podaje się bezpośrednio do oka, można zastosować mniejszą dawkę. Dla pacjenta oznacza to również większe bezpieczeństwo podczas leczenia. Im mniejsza dawka leku tym mniejsze szanse na jego szkodliwy wpływ na cały organizm.

Podanie leku do ciała szklistego wykonuje się w warunkach bloku operacyjnego z zachowaniem zasad aseptyki. Używa się do tego celu bardzo cienkiej igły, a oko najpierw znieczula się kroplami. Sama injekcja leku do gałki ocznej trwa bardzo krótko.

Na kilka dni przed zabiegiem i kilka dni po zabiegu trzeba wpuszczać do oka krople z antybiotykiem. O ile po zabiegu pacjent czuje się dobrze może powrócić po kilku godzinach do normalnych czynności życiowych. Nie obowiązują, poza zachowaniem higieny, żadne szczególne obostrzenia.

Do najczęściej leczonych chorób siatkówki należą:

  • wysiękowa postać AMD,
  • makulopatia cukrzycowa,
  • retinopatia cukrzycowa proliferacyjna,
  • zakrzep żylny,
  • centralna surowicza choroidopatia,
  • zapalenie błony naczyniowej.

Czym jest AMD?

AMD (ang. Age-related Macular Degeneration) czyli degeneracja plamki związana z wiekiem, to choroba występującą najczęściej u osób po 60 roku życia i powodująca ZAWSZE pogorszenie widzenia centralnego - nie można czytać!

Wyróźnia się dwie postaci tej choroby:

  • postać suchą,
  • postać wilgotną inaczej wysiękową, która powoduje zwykle znaczne pogorszenie widzenia.

Obecnie wiadomo, że postać sucha jest po prostu wczesną formą choroby, która zwykle przechodzi w postać wilgotną. Zwykle AMD pojawia się w obu oczach, ale zwykle w rożnym czasie. Najpierw choruje jedno, potem drugie oko. Za pojawienie się AMD odpowiedzialne są czynniki genetyczne, czyli skłonności występujące w rodzinie, oraz styl życia danej osoby.

Często na AMD chorują osoby z nadciśnieniem tętniczym, nadwagą, cukrzycą, wysokim poziomem cholesterolu czy innymi chorobami układu krążenia. Aby chronić oczy, należy zatem badać się okresowo u lekarza internisty lub lekarza rodzinnego.

Bardzo źle na stan oczu wpływa również palenie papierosów!!!

Badania kliniczne wykazują również, że stosowanie odpowiedniej diety bogatej w betakaroteny, mikroelementy i pierwiastki śladowe takie jak luteina, zeaksantyna, cynk, selen i inne, może opóźniać pojawienie się AMD. W związku z tym, osoby chorujące na AMD, a najlepiej osoby jeszcze zdrowe, powinny przyjmować na stałe preparaty witaminowe o specjalnym składzie.

Na rynku dostępne są preparaty różnych firm, różniące się nieco składem: Ocuvite lutein, ICaps R, Vitalux + 10, Nutrof total, Vislea. Preparaty te należy stosować zgodnie z zaleceniami na załączonych do nich ulotkach. Bardzo ważne są również kwasy tłuszczowe omega-3. Dlatego należy jeść ryby morskie (bogate w kwasy omega-3). Jeżeli nie jadają Państwo ryb albo ich nie lubią, koniecznie trzeba przyjmować preparaty kwasów omega-3 (np. Reti NAT).

Aby opóźnić pogarszanie się ostrości wzroku należy dbać o siebie !!!!

Postać wysiękowa AMD polega na tym, że w obszarze oka, który widzi dokładnie (czyli czyta małe literki) rośnie błona pod siatkówką. Błona ta niszczy oko nieodwracalnie. Pierwszym objawem choroby może być krzywienie się liter, falowanie obrazu lub szarawa plamka w środku pola widzenia. Jeżeli zauważycie Państwo takie objawy, nie należy czekać aż "przejdą one same". Należy jak najszybciej udać się na wizytę do okulisty i najlepiej wykonać badanie OCT (tomografia siatkówki). Czasami przebieg postaci wilgotnej AMD, może być tak gwałtowny, że dochodzi w oku do wylewów i oko znacznie słabiej widzi.Może to nastąpić nawet w ciągu kilku dni.

Do dnia dzisiejszego nie potrafimy leczyć przyczyny degeneracji plamki związanej z wiekiem. Trwają nieustannie próby znalezienia coraz to lepszego leku, ale OBECNIE umiemy tylko OPÓŹNIAĆ, SPOWALNIAĆ przebieg choroby.

Jedną z pierwszych metod leczenia AMD była terapia fotodynamiczną (PDT - phothodynamic therapy). Metoda ta polegała na podaniu do żyły środka światłouczulającego - werteporfiryny i na następowym naświetlaniu obszaru oka zajętego przez AMD światłem lasera diodowego.Na skutek reakcji fotochemicznej, dochodziło do zamknięcia naczyń w obrębie błony podsiatkówkowej. Niestety PDT nie leczyło, a jedynie zaleczało błony podsiatkówkowe w przebiegu AMD i aby uzyskać efek zniszczenia błony, zabiegi PDT należało powtarzać. Niestety w wyniku powtarzania zabiegów PDT dochodziło zwykle do znacznego pogorszenia widzenia! Tak więc pacjenci nie byli zadowoleni z wyników takiego leczenia. Obecnie nie zaleca się wykonywania PDT chyba, że w wybranych przypadkach.

Od około 5 lat na świecie, w leczeniu AMD stosuje się blokery VEGF, czyli leki, które hamują powstawanie naczyń w oku i przez to hamują wzrost błony, która niszczy oko.

Pierwszym lekiem jaki stosowano był Macugen (pegaptanib) ale okazał się on mało skuteczny. Kolejnymi dwoma są AVASTIN i LUCENTIS.

AVASTIN (bevacizumab) był pierwszym preparatem blokującym VEGF, zarejestrowanym w Stanach Zjednoczonych przez Komisję do spraw Leków i Żywności (Food and Drug Administration - FDA). Avastin był pierwotnie zarejestrowany do leczenia nowotworów jelita grubego. W onkologii lek ten podawany jest dożylnie w dużych dawkach. AVASTIN jest przeciwciałem monoklonalnym w klasie IgG, które blokuje wszystkie rodzaje czynnika VEGF. Prawdopodobnie z tym związana jest siła jego działania. AVASTIN okazał się bardzo skutecznym lekiem. Zaczęto więc szukać jego nowych zastosowań nie tylko w onkologii.Po raz pierwszy w okulistyce zastosował AVASTIN prof. Filip Rosenpheld w Stanach Zjednoczonych. Pierwsi pacjenci okulistyczni leczeni AVASTIN mieli ten lek podawany do żyły. Ponieważ AVASTIN dożylny okazał się skuteczny w AMD, próbowano podawać go bezpośrednio do oka. Podanie leku do oka umożliwiło znaczne zmniejszenie dawki leku. Wiadomo, że im mniej leku dostarczonego do organizmu, tym mniejsza szansa na jego działania uboczne.W przypadku stosowania preparatu AVASTIN w onkologii (dożylnie) podaje się dawkę 5mg/kg masy ciała co dwa tygodnie, aż do uzyskania poprawy. W okulistyce stosuje się dawkę 1,25 mg/ zastrzyk czyli dawkę znacznie mniejszą (4000 razy mniejszą).

AVASTIN jest stosowany na świecie w leczeniu AMD od 6 lat. Z uwagi na fakt, że AVASTIN nie jest zarejestrowany do podawania w okulistyce, typowe badania III fazy z tym lekiem nie były przeprowadzone. Jednak dostępne są publikacje opisujące duże grupy pacjentów leczonych tym lekiem, gdzie wykazano jego skuteczność i bezpieczeństwo (Baza internetowa 7113 pacjentów, 5228 iniekcji; badanie PACORES 1173 pacjentów i 4303 iniekcji). AVASTIN poprawia widzenie u pacjentów z AMD jeżeli leczenie rozpoczęte jest odpowiednio wcześnie.

Wyniki terapii z zastosowaniem preparatu AVASTIN są bardzo zachęcające aczkolwiek odległe skutki jakie mogą być z tym związane, nie są jeszcze znane. Do najczęstszych powikłań po podaniu do oka, jakie były opisywane należą: wylew podspojówkowy, zaćma, podwyższone ciśnienie w oku, wylew krwi do oka oraz zapalenia oka.

LUCENTIS (ranimizumab) - można powiedzieć w uproszczeniu, że jest fragmentem, kawałkiem cząsteczki AVASTYNY. Lucentis ma większą zdolność wiązania VEGF. Lek ten jest NAJSKUTECZNIEJSZYM ZAREJESTROWANYM lekiem stosowanym w leczeniu AMD. LUCENTIS został przebadany w okulistyce (badania III fazy ANCHOR, MARINA, PIER, PRONTO). Udowodniono, że poprawia on ostrość wzroku pacjentów z wysiękową postacią AMD!!!!!

Nie ma jeszcze dostępnych wyników badań porównujących skuteczność AVASTYNY i LUCENTISU. Prawdopodobnie wyniki takie pojawią się w najbliższym roku.

Działania niepożądane po podaniu LUCENTIS są podobne jak po podaniu AVASTIN. Nawet w przypadku prawidłowo wykonanego zabegu może dojść do wylewu podspojówką, wysokiego ciśnienia w oku czy zakażenia. Większość z tych działań niepożądanych ustępuje samoistnie. Inne takie jak podwyższone ciśnienie można leczyć. Najpoważniejsze prawdopodobne działanie niepożądane po podaniu AVASTYNY i LUCENTISU to zagrożenie zatorami i zakrzepami.

Wydaje się jednak, że ryzyko zatorów i zakrzepów nie jest większe niż w grupie osób obciążonych chorobami układu krąźenia. Kwestia ta wymaga jednak dalszych badań. Dla własnego bezpieczeństwa osoby, które w ostatnim czasie (ostatnie 6 miesięcy) przeszły zawał serca, udar mózgu czy inne zatory czy zakrzepy nie powinny przyjmować ani AVASTYNY ani LUCENTISU. Wydaje się również uzasadnione alby NIE ODSTAWIAĆ leków "rozrzedzających krew" przed zastrzykami do oka!!!!!

20 grudnia 2010

Copyright © by Klinika Mediq, 2005 - 2014. All rights reserved.